Từ con gà thành con cưng - Những điều dev cần biết ngoài code

Giới thiệu không ngắn:

Xin chào anh em. Mình tốt nghiệp chuyên ngành IT, hiện tại đang là Frontend developer. Với xuất phát điểm là một lô téc gơ, mình có vài tips cho đồng loại, hy vọng giúp các bạn dễ thở hơn trên con đường chinh phục combo đau lưng, mỏi mắt, tê tay

Lưu ý: Mình sẽ nêu quan điểm dự trên kinh nghiệm và chia sẻ của người quen cùng nghề, có thể sẽ không đúng với môi trường khác nhau. Nếu có sai sót nhờ anh em góp ý nhẹ nhàng (nói nặng là mình khóc đó).

Bắt đầu từ “Programming Fundamentals”

Ý này chắc sẽ giúp ít cho các bạn muốn chuyển ngành hơn, vì chuyên ngành IT thì bắt buộc phải học rồi, nhớ là học cho kỹ.

Mỗi ngôn ngữ có thể khác syntax, nhưng concept thì giống nhau.

Core concepts gồm: variables, data types, conditionals, loops, functions, and data structures và quan trọng nhất là problem-solving mindset.

Nắm vững những thứ này bạn sẽ học ngôn ngữ mới hoặc framework nhanh hơn, debug dễ hơn.

Đọc Documentation

Thứ mà nhiều anh em bỏ qua, một phần vì lười, một phần vì nghĩ là tốn thời gian.

Nhưng đọc docs là rất cần thiết nha. Rất nhiều lần mình đi research khắp nơi, thử đủ cách, cuối cùng mới nhận ra: nó đã được viết sẵn trong docs rồi.

Cách đọc document hiệu quả:

• Introduction: để hiểu nó là gì
• Installation: set up môi trường cần thiết
• Quick Start: thực hiện cài đặt và chạy thử để hiểu được cách dùng cơ bản nhất
• Component / API Reference: biết đã có gì và dùng đúng cách
• Configuration: tuỳ chỉnh theo project

Lưu ý quan trọng: Luôn kiểm tra version của docs, rất nhiều bug đến từ việc đọc nhầm version

Hiểu rõ mình đang code gì

Đừng để tình trạng: code chạy được nhưng không biết vì sao.

Điều này cực kỳ nguy hiểm, nếu bạn không hiểu code của chính mình:

• Khó debug khi có lỗi (code 1 giờ, debug 3 ngày)
• Không biết optimize hay scale (không thể phát triển tiếp)
• Không giải thích được quyết định của mình (mất tín nhiệm với team)

Bạn có thể làm nhanh để kịp deadline, nhưng sau đó phải tự hỏi:

• Tại sao mình làm cách này?
• Có cách nào khác không?
• Có cách nào tốt hơn không?

Nghĩ đến người đến sau (có thể là chính bạn)

Code cho máy chạy, nhưng viết cho human đọc

Đừng để chúa phụ hộ cho ai maintain code của bạn

• Phân tách responsibility rõ ràng (tham khảo SOLID principles)
• Ưu tiên clear naming: không comment quá nhiều, tên biến, tên hàm, tên folder/file phải có ý nghĩa, đúng chức năng.

Giao tiếp là chìa khoá

Bạn không làm việc một mình, bạn là một phần của team. Vì vậy, cần biết trao đổi, đặt câu hỏi và trình bày vấn đề rõ ràng.

• Không hiểu → hỏi sớm
• Có ý tưởng → nói rõ
• Có vấn đề → mô tả đúng
• Cảm thấy sẽ không kịp deadline → nói lại với quản lý để xử lý sớm

Giao tiếp tốt giúp bạn giải quyết vấn đề nhanh hơn và làm việc hiệu quả hơn với team.

Ngoài ra, khi phỏng vấn, giao tiếp gần như là bắt buộc: tự tin, nói rõ ràng, đi thẳng vào vấn đề là một lợi thế rất lớn.

Sống khoẻ sống vui

Giữ được trạng thái ổn định để đi lâu dài là điều không phải ai cũng làm được. Mình đã gặp rất nhiều người muốn/đã bỏ nghề vì không chịu nổi áp lực.

Bạn có thể cố một vài ngày, nhưng không thể gồng mãi được.

• Ngủ đủ để hôm sau tỉnh táo hơn
• Vận động một chút để tránh các vấn đề về xương khớp
• Ra ngoài, gặp gỡ human để tránh việc trở nên lầm lì, mất nhiệt với công việc (work-life balance)

“AI sẽ thay thế bạn…”

Tránh xa những người nói câu này ra.

Lời kết:

Những điều này khi đi làm có thể sẽ không ai nói với bạn, nên mình hy vọng bài viết này sẽ hữu ích.